Fishby LogoFishby

ปลานิล

ปลอดภัย

Oreochromis niloticus

รู้จักในชื่อ: Nile Tilapia, ปลานิลแปลงเพศ, ปลาหมอเทศ

มีรูปถ่ายไหม? ระบุชนิดปลาได้ทันทีด้วยแอป Fishby

เปิดแอป

คำอธิบาย

ปลานิล (Oreochromis niloticus) เป็นปลาน้ำจืดในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae) มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกา โดยเฉพาะในแม่น้ำไนล์และทะเลสาบต่างๆ เป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญทั่วโลกเนื่องจากเลี้ยงง่าย โตเร็ว และมีเนื้อสัมผัสดี ปลานิลมีลักษณะเด่นคือมีแถบสีดำพาดขวางลำตัว 9-10 แถบ และมีจุดสีดำบนครีบหลัง ครีบหาง และครีบก้น เป็นปลาที่ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดี สามารถทนทานต่อคุณภาพน้ำที่หลากหลายและระดับความเค็มที่แตกต่างกันได้ในระดับหนึ่ง มีพฤติกรรมการกินอาหารที่หลากหลาย (omnivore) และเป็นปลาที่วางไข่และดูแลลูกอ่อนในปาก (mouthbrooder) ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของปลาในวงศ์ Cichlidae

ลักษณะทางกายภาพ

รูปร่างลำตัว
compressed
สีสัน
ลำตัวมีสีเทาเงินถึงเทาอมเขียว ด้านท้องสีจางกว่า มีแถบสีดำพาดขวางลำตัว 9-10 แถบ (อาจจางลงเมื่อโตเต็มวัย) ครีบหลัง ครีบหาง และครีบก้นมีจุดสีดำกระจายอยู่ โดยเฉพาะที่ครีบหางมีลายเป็นแถบสีดำสลับขาวชัดเจน
ประเภทเกล็ด
ctenoid
ตำแหน่งปาก
terminal
ลักษณะเด่น
มีแถบสีดำพาดขวางลำตัว 9-10 แถบ, มีจุดสีดำบนครีบหลัง ครีบหาง และครีบก้น, ครีบหางมีลายเป็นแถบสีดำสลับขาว, มีฟันซี่เล็กๆ เรียงกันเป็นแถว, มีเส้นข้างลำตัวขาดตอน
ครีบหลัง
ครีบหลังยาว มีก้านครีบแข็ง 15-18 อัน และก้านครีบอ่อน 10-14 อัน ส่วนท้ายของครีบหลังมีจุดสีดำกระจาย
ครีบหาง
ครีบหางมีลักษณะกลมมน มีลายเป็นแถบสีดำสลับขาวชัดเจน
ครีบอก
ครีบอกมีขนาดปานกลาง
ครีบที่มีลักษณะเด่น
ครีบก้นมีก้านครีบแข็ง 3 อัน และก้านครีบอ่อน 10-11 อัน มีจุดสีดำกระจาย

เคล็ดลับการระบุชนิด

แถบสีดำบนลำตัว

สังเกตแถบสีดำพาดขวางลำตัว 9-10 แถบ ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของปลานิล

ลายบนครีบหาง

ครีบหางมีลายเป็นแถบสีดำสลับขาวที่ชัดเจน ซึ่งช่วยแยกแยะจากปลาหมอสีชนิดอื่น

จุดสีดำบนครีบ

มีจุดสีดำกระจายอยู่บนครีบหลัง ครีบหาง และครีบก้น

เส้นข้างลำตัว

เส้นข้างลำตัวขาดตอนเป็นสองส่วน

แหล่งที่อยู่อาศัย

ประเภทของน้ำ
freshwater
ความลึก
มักพบในระดับความลึกไม่มากนัก ตั้งแต่ผิวน้ำจนถึงก้นบ่อหรือแม่น้ำ
สภาพแวดล้อม
แหล่งน้ำจืดหลากหลายประเภท เช่น แม่น้ำ ลำคลอง หนอง บึง อ่างเก็บน้ำ ทะเลสาบ และบ่อเลี้ยง สามารถทนทานต่อสภาพน้ำกร่อยได้ในระดับหนึ่ง ชอบน้ำที่มีอุณหภูมิค่อนข้างอุ่นและมีพืชน้ำ
ถิ่นกระจายพันธุ์
มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกา (แม่น้ำไนล์, ทะเลสาบวิกตอเรีย, ทะเลสาบทานากา, ทะเลสาบอัลเบิร์ต) ปัจจุบันถูกนำไปแพร่พันธุ์และเลี้ยงในหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย

ข้อมูลการเลี้ยงในตู้ปลา

  • ระดับการดูแล: intermediate
  • อุปนิสัย: semi-aggressive
  • อาหาร: omnivore
  • ขนาดตู้ขั้นต่ำ: 200 ลิตร (สำหรับปลาวัยอ่อน) ถึง 1000 ลิตรขึ้นไป (สำหรับปลาโตเต็มวัย)
  • อุณหภูมิ: 25-30 องศาเซลเซียส
  • ระดับ pH: 6.5-8.0
  • ความกระด้างของน้ำ: 5-20 dGH
  • ความเข้ากันได้: ไม่แนะนำให้เลี้ยงรวมกับปลาขนาดเล็กหรือปลาที่เคลื่อนไหวช้า เนื่องจากปลานิลอาจแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวหรือกินปลาที่เล็กกว่าได้ ควรเลี้ยงรวมกับปลาที่มีขนาดใกล้เคียงกันและมีนิสัยคล้ายกัน เช่น ปลาดุกบางชนิด หรือปลาหมอสีขนาดใหญ่
  • ข้อกำหนดพิเศษ: ต้องการพื้นที่กว้างขวางในการว่ายน้ำและหลบซ่อน ควรมีระบบกรองน้ำที่มีประสิทธิภาพสูงเนื่องจากปลานิลผลิตของเสียมาก และควรให้อาหารที่มีโปรตีนสูงและใยอาหารที่เหมาะสม

ข้อมูลในธรรมชาติ

  • สถานะการอนุรักษ์: least concern
  • ฤดูกาล: สามารถเพาะเลี้ยงและจับได้ตลอดทั้งปีในแหล่งเพาะเลี้ยง ในธรรมชาติอาจมีการวางไข่ตามฤดูกาลที่เหมาะสม
  • ราคาตลาด: ราคาแตกต่างกันไปตามขนาดและแหล่งที่มา โดยทั่วไปราคาขายปลีกในประเทศไทยอยู่ที่ประมาณ 50-150 บาทต่อกิโลกรัม
  • ความสำคัญเชิงพาณิชย์: high
  • รสชาติ: เนื้อมีรสชาติอ่อนนุ่ม หวานเล็กน้อย
  • เนื้อสัมผัส: เนื้อแน่น สีขาว มีเกล็ดขนาดใหญ่
  • วิธีการปรุงอาหาร: ทอด, นึ่ง, เผา, ต้มยำ, ผัดฉ่า
  • คุณค่าทางโภชนาการ: เป็นแหล่งโปรตีนสูง มีไขมันต่ำ อุดมไปด้วยกรดไขมันโอเมก้า 3 วิตามินบี 12 และฟอสฟอรัส

ข้อมูลสำคัญ

ปลาเศรษฐกิจอันดับต้นๆinteresting

ปลานิลเป็นปลาเศรษฐกิจน้ำจืดที่สำคัญที่สุดชนิดหนึ่งของโลก มีการเพาะเลี้ยงอย่างแพร่หลายในกว่า 100 ประเทศ

ปลาพระราชทานamazing

ในประเทศไทย ปลานิลเป็นปลาที่สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะแห่งญี่ปุ่น (ขณะดำรงพระอิสริยยศมกุฎราชกุมาร) ทูลเกล้าฯ ถวายแด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อปี พ.ศ. 2508 และทรงพระราชทานชื่อว่า 'ปลานิล' (มาจากชื่อแม่น้ำไนล์) เพื่อให้กรมประมงนำไปขยายพันธุ์

การดูแลลูกอ่อนในปากbehavior

ปลานิลเป็นปลาที่มีพฤติกรรมการดูแลลูกอ่อนในปาก (mouthbrooder) โดยแม่ปลาจะอมไข่และลูกปลาวัยอ่อนไว้ในปากเพื่อป้องกันอันตรายจากผู้ล่า

การปรับตัวสูงbehavior

ปลานิลมีความสามารถในการปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่หลากหลายได้ดี ทั้งอุณหภูมิ คุณภาพน้ำ และระดับความเค็ม ทำให้สามารถแพร่กระจายพันธุ์ได้ง่ายและเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกรานในบางพื้นที่

การแปลงเพศinteresting

มีการพัฒนาเทคนิคการแปลงเพศปลานิลให้เป็นเพศผู้ทั้งหมด (all-male tilapia) เพื่อเพิ่มอัตราการเจริญเติบโต เนื่องจากปลาเพศผู้จะโตเร็วกว่าปลาเพศเมีย

ข้อมูลความปลอดภัย

ปลอดภัย
  • ระดับความปลอดภัย: safe
  • มีพิษ: ไม่ใช่
  • การกินได้: edible
  • หมายเหตุการจับ: ปลานิลไม่มีพิษหรือหนามที่เป็นอันตรายร้ายแรง อย่างไรก็ตาม ครีบหลังและครีบก้นมีก้านครีบแข็งที่อาจทิ่มแทงได้ ควรใช้ความระมัดระวังในการจับเพื่อหลีกเลี่ยงการบาดเจ็บเล็กน้อย

ชนิดที่คล้ายกัน

ปลาหมอเทศ

Tilapia zillii

ปลาหมอเทศมีลำตัวป้อมกว่าปลานิลเล็กน้อย สีลำตัวมักเป็นสีเขียวอมน้ำตาล มีจุดดำขนาดใหญ่ที่โคนครีบหาง และไม่มีลายแถบสีดำสลับขาวที่ครีบหางเหมือนปลานิล

ปลาหมอสีแดง

Oreochromis spp. (ลูกผสม)

ปลาหมอสีแดงเป็นปลาลูกผสมที่เกิดจากการผสมข้ามสายพันธุ์ของปลานิลกับปลาหมอสีชนิดอื่น มีสีลำตัวเป็นสีแดง ส้ม หรือชมพู ไม่มีแถบสีดำพาดขวางลำตัวเหมือนปลานิล

ปลาทับทิม

Oreochromis spp. (ลูกผสม)

ปลาทับทิมเป็นปลาลูกผสมที่พัฒนาสายพันธุ์มาจากปลานิล มีลักษณะคล้ายปลานิลแต่มีสีแดงอมชมพูหรือแดงเข้มตลอดทั้งตัว และมักมีรูปร่างป้อมกว่าปลานิลเล็กน้อย

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

อาณาจักร
Animalia
ไฟลัม
Chordata
ชั้น
Actinopterygii
อันดับ
Cichliformes
วงศ์
Cichlidae
สกุล
Oreochromis
ชนิด
Oreochromis niloticus

สำรวจ ปลานิล

ระบุชนิดปลาได้ทุกที่

ฟรีบน iOS, Android และเว็บ พร้อมการระบุชนิดจากรูปถ่าย ข้อมูลชนิดพันธุ์แบบละเอียด และอื่นๆ อีกมากมาย

เปิดในแอป