Fishby LogoFishby

Jaź

Bezpieczna

Leuciscus idus

Znany również jako: Orfa, Ide

Masz zdjęcie? Rozpoznaj rybę natychmiast dzięki aplikacji Fishby.

Otwórz aplikację

Opis

Jaź (Leuciscus idus) to słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), charakteryzująca się wydłużonym, bocznie spłaszczonym ciałem. Jest ceniona zarówno przez wędkarzy, jak i w akwarystyce, zwłaszcza w odmianie złotej (złota orfa). Jest to gatunek stadny, preferujący czyste, dobrze natlenione wody.

Cechy fizyczne

Kształt ciała
elongated
Ubarwienie
Grzbiet ciemnoszary lub zielonkawo-szary, boki srebrzyste, brzuch biały. Płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa często mają odcień czerwonawy lub pomarańczowy, zwłaszcza u starszych osobników. Odmiana hodowlana 'złota orfa' ma intensywnie pomarańczowo-złote ubarwienie.
Rodzaj łusek
cycloid
Ułożenie pyska
terminal
Cechy charakterystyczne
Stosunkowo mała głowa z końcowym otworem gębowym., Duże łuski, wyraźnie widoczne., Wydłużone, bocznie spłaszczone ciało., Charakterystyczne, często czerwonawawe płetwy.
Płetwa grzbietowa
Krótka, z 3-4 promieniami twardymi i 8-9 miękkimi.
Płetwa ogonowa
Głęboko wcięta, dwupłatowa.
Płetwa piersiowa
Umiarkowanej długości, często z czerwonawym odcieniem.
Charakterystyczne płetwy
Płetwy brzuszne i odbytowa również często czerwonawawe. Wszystkie płetwy są dobrze rozwinięte.

Wskazówki dotyczące identyfikacji

Kształt ciała

Wydłużone, bocznie spłaszczone ciało, bardziej krępe niż u klenia, ale smuklejsze niż u leszcza.

Ubarwienie

Srebrzyste boki, ciemniejszy grzbiet, często czerwonawawe płetwy (szczególnie piersiowe, brzuszne i odbytowa).

Łuski

Duże, wyraźne łuski, 55-61 w linii bocznej.

Otwór gębowy

Końcowy, stosunkowo mały, bez wąsików.

Siedlisko

Rodzaj wody
freshwater
Głębokość
Preferuje płytkie i średnio głębokie partie wód, ale może występować na różnych głębokościach w zależności od pory roku i dostępności pokarmu.
Środowisko
Duże rzeki o wolnym i umiarkowanym nurcie, starorzecza, jeziora, zbiorniki zaporowe. Preferuje wody czyste, dobrze natlenione, z piaszczystym lub żwirowym dnem oraz obecnością roślinności wodnej i brzegowej. Często przebywa w pobliżu zwalonych drzew i innych kryjówek.
Zasięg geograficzny
Występuje w Europie Północnej i Wschodniej, od Renu na zachodzie po Syberię na wschodzie. W Polsce pospolity w większych rzekach (Wisła, Odra) i jeziorach.

Informacje o akwarium

  • Poziom trudności hodowli: intermediate
  • Temperament: peaceful
  • Dieta: omnivore
  • Minimalny rozmiar akwarium: 1000L (dla dorosłych osobników, ze względu na rozmiar i aktywność)
  • Temperatura: 10-22°C
  • Poziom pH: 6.5-7.5
  • Twardość wody: 5-15 dGH
  • Kompatybilność: Dobrze współżyje z innymi dużymi, spokojnymi rybami zimnowodnymi. Należy unikać trzymania z małymi rybami, które mogą stać się pokarmem.
  • Wymagania specjalne: Wymaga dużego akwarium lub oczka wodnego z dobrą filtracją i silnym napowietrzaniem. Preferuje zbiorniki z roślinnością brzegową i otwartą przestrzenią do pływania. Jest wrażliwy na zanieczyszczenia wody.

Informacje ze środowiska naturalnego

  • Status ochrony: least concern
  • Sezonowość: Tarło odbywa się wczesną wiosną (marzec-maj). Najlepszy okres do połowów to wiosna i jesień.
  • Cena rynkowa: Zmienna, zależna od regionu i sezonu. W Polsce umiarkowana.
  • Znaczenie handlowe: medium
  • Smak: Mięso białe, delikatne, o słodkawym posmaku.
  • Konsystencja: Miękkie, z dużą ilością ości.
  • Sposoby przygotowania: smażenie, pieczenie, wędzenie, gotowanie
  • Wartość odżywcza: Dobre źródło białka, witamin z grupy B oraz minerałów takich jak fosfor i selen. Niska zawartość tłuszczu.

Kluczowe fakty

Długowiecznośćinteresting

Jaź może żyć do 15-20 lat w sprzyjających warunkach.

Wielkośćrecord

Osiąga zazwyczaj 30-50 cm długości i wagę 1-2 kg, choć zdarzają się osobniki do 75 cm i 8 kg.

Tarłobehavior

Tarło odbywa się wczesną wiosną (marzec-maj) na płytkich, zarośniętych obszarach, często na zalanych łąkach. Samica składa od 50 000 do 200 000 jaj.

Odporność na zimnointeresting

Jaź jest rybą zimnolubną, dobrze znoszącą niskie temperatury wody, co czyni ją popularną w oczkach wodnych w chłodniejszych klimatach.

Złota Orfainteresting

Popularna odmiana hodowlana, 'złota orfa' (Leuciscus idus var. orfus), jest ceniona w akwarystyce i oczkach wodnych ze względu na swoje jaskrawe, pomarańczowo-złote ubarwienie.

Informacje o bezpieczeństwie

Bezpieczna
  • Poziom bezpieczeństwa: safe
  • Jadowita: Nie
  • Jadalność: edible
  • Uwagi dotyczące obchodzenia się: Brak szczególnych środków ostrożności. Ryba nie posiada ostrych kolców ani jadu. Należy obchodzić się z nią delikatnie, aby nie uszkodzić jej śluzówki i łusek, jeśli ma zostać wypuszczona.

Podobne gatunki

Kiełb

Gobio gobio

Kiełb jest znacznie mniejszy, ma wąsiki przy otworze gębowym i bardziej cylindryczne ciało.

Kleń

Leuciscus cephalus

Kleń ma większą głowę, szerszy otwór gębowy i ciemniejsze, często brązowawe płetwy. Łuski klenia są również większe i mają ciemne obwódki.

Płoć

Rutilus rutilus

Płoć ma bardziej zaokrąglone ciało, mniejsze łuski i zazwyczaj bardziej intensywnie czerwone płetwy, zwłaszcza płetwy piersiowe i brzuszne. Otwór gębowy płoci jest bardziej skierowany ku górze.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo
Animalia
Typ
Chordata
Klasa
Actinopterygii
Rząd
Cypriniformes
Rodzina
Cyprinidae
Rodzaj
Leuciscus
Gatunek
Leuciscus idus

Poznaj Jaź

Rozpoznawaj ryby wszędzie

Bezpłatnie na iOS, Androidzie i w sieci. Rozpoznawanie ze zdjęcia, pełne informacje o gatunkach i więcej.

Otwórz w aplikacji