Masz zdjęcie? Rozpoznaj rybę natychmiast dzięki aplikacji Fishby.
Otwórz aplikacjęOpis
Jaź (Leuciscus idus) to słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), charakteryzująca się wydłużonym, bocznie spłaszczonym ciałem. Jest ceniona zarówno przez wędkarzy, jak i w akwarystyce, zwłaszcza w odmianie złotej (złota orfa). Jest to gatunek stadny, preferujący czyste, dobrze natlenione wody.
Cechy fizyczne
- Kształt ciała
- elongated
- Ubarwienie
- Grzbiet ciemnoszary lub zielonkawo-szary, boki srebrzyste, brzuch biały. Płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa często mają odcień czerwonawy lub pomarańczowy, zwłaszcza u starszych osobników. Odmiana hodowlana 'złota orfa' ma intensywnie pomarańczowo-złote ubarwienie.
- Rodzaj łusek
- cycloid
- Ułożenie pyska
- terminal
- Cechy charakterystyczne
- Stosunkowo mała głowa z końcowym otworem gębowym., Duże łuski, wyraźnie widoczne., Wydłużone, bocznie spłaszczone ciało., Charakterystyczne, często czerwonawawe płetwy.
- Płetwa grzbietowa
- Krótka, z 3-4 promieniami twardymi i 8-9 miękkimi.
- Płetwa ogonowa
- Głęboko wcięta, dwupłatowa.
- Płetwa piersiowa
- Umiarkowanej długości, często z czerwonawym odcieniem.
- Charakterystyczne płetwy
- Płetwy brzuszne i odbytowa również często czerwonawawe. Wszystkie płetwy są dobrze rozwinięte.
Wskazówki dotyczące identyfikacji
Kształt ciała
Wydłużone, bocznie spłaszczone ciało, bardziej krępe niż u klenia, ale smuklejsze niż u leszcza.
Ubarwienie
Srebrzyste boki, ciemniejszy grzbiet, często czerwonawawe płetwy (szczególnie piersiowe, brzuszne i odbytowa).
Łuski
Duże, wyraźne łuski, 55-61 w linii bocznej.
Otwór gębowy
Końcowy, stosunkowo mały, bez wąsików.
Siedlisko
- Rodzaj wody
- freshwater
- Głębokość
- Preferuje płytkie i średnio głębokie partie wód, ale może występować na różnych głębokościach w zależności od pory roku i dostępności pokarmu.
- Środowisko
- Duże rzeki o wolnym i umiarkowanym nurcie, starorzecza, jeziora, zbiorniki zaporowe. Preferuje wody czyste, dobrze natlenione, z piaszczystym lub żwirowym dnem oraz obecnością roślinności wodnej i brzegowej. Często przebywa w pobliżu zwalonych drzew i innych kryjówek.
- Zasięg geograficzny
- Występuje w Europie Północnej i Wschodniej, od Renu na zachodzie po Syberię na wschodzie. W Polsce pospolity w większych rzekach (Wisła, Odra) i jeziorach.
Informacje o akwarium
- Poziom trudności hodowli: intermediate
- Temperament: peaceful
- Dieta: omnivore
- Minimalny rozmiar akwarium: 1000L (dla dorosłych osobników, ze względu na rozmiar i aktywność)
- Temperatura: 10-22°C
- Poziom pH: 6.5-7.5
- Twardość wody: 5-15 dGH
- Kompatybilność: Dobrze współżyje z innymi dużymi, spokojnymi rybami zimnowodnymi. Należy unikać trzymania z małymi rybami, które mogą stać się pokarmem.
- Wymagania specjalne: Wymaga dużego akwarium lub oczka wodnego z dobrą filtracją i silnym napowietrzaniem. Preferuje zbiorniki z roślinnością brzegową i otwartą przestrzenią do pływania. Jest wrażliwy na zanieczyszczenia wody.
Informacje ze środowiska naturalnego
- Status ochrony: least concern
- Sezonowość: Tarło odbywa się wczesną wiosną (marzec-maj). Najlepszy okres do połowów to wiosna i jesień.
- Cena rynkowa: Zmienna, zależna od regionu i sezonu. W Polsce umiarkowana.
- Znaczenie handlowe: medium
- Smak: Mięso białe, delikatne, o słodkawym posmaku.
- Konsystencja: Miękkie, z dużą ilością ości.
- Sposoby przygotowania: smażenie, pieczenie, wędzenie, gotowanie
- Wartość odżywcza: Dobre źródło białka, witamin z grupy B oraz minerałów takich jak fosfor i selen. Niska zawartość tłuszczu.
Kluczowe fakty
Długowiecznośćinteresting
Jaź może żyć do 15-20 lat w sprzyjających warunkach.
Wielkośćrecord
Osiąga zazwyczaj 30-50 cm długości i wagę 1-2 kg, choć zdarzają się osobniki do 75 cm i 8 kg.
Tarłobehavior
Tarło odbywa się wczesną wiosną (marzec-maj) na płytkich, zarośniętych obszarach, często na zalanych łąkach. Samica składa od 50 000 do 200 000 jaj.
Odporność na zimnointeresting
Jaź jest rybą zimnolubną, dobrze znoszącą niskie temperatury wody, co czyni ją popularną w oczkach wodnych w chłodniejszych klimatach.
Złota Orfainteresting
Popularna odmiana hodowlana, 'złota orfa' (Leuciscus idus var. orfus), jest ceniona w akwarystyce i oczkach wodnych ze względu na swoje jaskrawe, pomarańczowo-złote ubarwienie.
Informacje o bezpieczeństwie
Bezpieczna- Poziom bezpieczeństwa: safe
- Jadowita: Nie
- Jadalność: edible
- Uwagi dotyczące obchodzenia się: Brak szczególnych środków ostrożności. Ryba nie posiada ostrych kolców ani jadu. Należy obchodzić się z nią delikatnie, aby nie uszkodzić jej śluzówki i łusek, jeśli ma zostać wypuszczona.
Podobne gatunki
Kiełb
Gobio gobio
Kiełb jest znacznie mniejszy, ma wąsiki przy otworze gębowym i bardziej cylindryczne ciało.
Kleń
Leuciscus cephalus
Kleń ma większą głowę, szerszy otwór gębowy i ciemniejsze, często brązowawe płetwy. Łuski klenia są również większe i mają ciemne obwódki.
Płoć
Rutilus rutilus
Płoć ma bardziej zaokrąglone ciało, mniejsze łuski i zazwyczaj bardziej intensywnie czerwone płetwy, zwłaszcza płetwy piersiowe i brzuszne. Otwór gębowy płoci jest bardziej skierowany ku górze.
Klasyfikacja naukowa
- Królestwo
- Animalia
- Typ
- Chordata
- Klasa
- Actinopterygii
- Rząd
- Cypriniformes
- Rodzina
- Cyprinidae
- Rodzaj
- Leuciscus
- Gatunek
- Leuciscus idus
Poznaj Jaź
Rozpoznawaj ryby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Androidzie i w sieci. Rozpoznawanie ze zdjęcia, pełne informacje o gatunkach i więcej.