Fishby LogoFishby

Ruisvoorn

Veilig

Scardinius erythrophthalmus

Ook bekend als: Rudd, Rotfeder, Gard, Skalle

Heb je een foto? Identificeer vissen direct met de Fishby-app.

Open de app

Beschrijving

De Ruisvoorn (Scardinius erythrophthalmus) is een zoetwatervis die behoort tot de familie van de karperachtigen (Cyprinidae). Het is een middelgrote, slanke vis die bekend staat om zijn opvallende rode vinnen en goudkleurige schubben. De soort is wijdverspreid in Europa en West-Azië en bewoont voornamelijk stilstaande of langzaam stromende wateren met veel vegetatie. De Ruisvoorn is een omnivoor die zich voedt met zowel plantaardig materiaal als kleine ongewervelden. Het is een populaire sportvis en wordt soms ook in vijvers gehouden.

Fysieke kenmerken

Lichaamsvorm
compressed
Kleur
De rug is donkergroen tot bruinachtig, de flanken zijn zilverachtig tot goudkleurig met een koperachtige glans. De buik is witachtig. De vinnen zijn opvallend rood tot oranjerood, vooral de borst-, buik- en anaalvinnen. De iris van het oog is vaak rood of oranje.
Schubtype
cycloid
Positie van de bek
superior
Onderscheidende kenmerken
Opvallend rode vinnen, Goudkleurige schubben, Bovenstandige mond, Kiel tussen buik- en anaalvin
Rugvin
Kort, hoog en ver naar achteren geplaatst, beginnend achter de basis van de buikvinnen. 2-3 onvertakte en 8-9 vertakte stralen.
Staartvin
Diep gevorkt, roodachtig van kleur.
Borstvin
Relatief lang, roodachtig van kleur.
Kenmerkende vinnen
Alle vinnen, met name de gepaarde vinnen en de anaalvin, zijn helder rood tot oranjerood. De anaalvin heeft 3 onvertakte en 9-12 vertakte stralen.

Identificatietips

Vinnenkleur

De meest opvallende kenmerk zijn de helderrode tot oranjerode vinnen, vooral de borst-, buik- en anaalvinnen.

Mondstand

De mond is duidelijk bovenstandig, wat betekent dat de onderkaak langer is dan de bovenkaak en de mondopening naar boven gericht is. Dit is een belangrijk onderscheid met de blankvoorn.

Lichaamsvorm

Het lichaam is relatief hoog en zijdelings afgeplat, met een scherpe kiel tussen de buik- en anaalvin.

Oogkleur

De iris van het oog is vaak rood of oranje, wat bijdraagt aan de 'rode' uitstraling van de vis.

Plaatsing rugvin

De rugvin begint duidelijk achter de basis van de buikvinnen. Bij de blankvoorn begint de rugvin ongeveer boven de basis van de buikvinnen.

Habitat

Watertype
freshwater
Diepte
Voornamelijk in ondiepe tot middelmatig diepe zones (0.5 - 5 meter), maar kan dieper worden gevonden in grotere wateren.
Omgeving
Stilstaande of langzaam stromende wateren zoals meren, plassen, brede rivieren, kanalen en vijvers. Geeft de voorkeur aan wateren met dichte onderwatervegetatie en een modderige of zanderige bodem. Tolerant ten opzichte van een zekere mate van eutrofiëring.
Geografisch verspreidingsgebied
Wijdverspreid in Europa, van Ierland en Groot-Brittannië in het westen tot de Oeral en de Kaspische Zee in het oosten. Komt voor in Scandinavië (zuidelijk deel), Centraal-Europa en delen van West-Azië. Geïntroduceerd in enkele andere gebieden.

Aquariuminformatie

  • Verzorgingsniveau: intermediate
  • Temperament: peaceful
  • Dieet: omnivore
  • Minimale aquariumgrootte: 200 liter
  • Temperatuur: 10-24°C
  • pH-waarde: 6.5-8.0
  • Hardheid: 5-20 dGH
  • Compatibiliteit: Compatibel met andere vreedzame, koudwatervissen van vergelijkbare grootte. Vermijd agressieve of veel kleinere soorten.
  • Speciale vereisten: Vereist een goed beplante bak met voldoende zwemruimte en schuilplaatsen. Goede filtratie is essentieel. Kan in groepen worden gehouden.

Informatie uit het wild

  • Beschermingsstatus: least concern
  • Seizoensgebondenheid: Actief gedurende het hele jaar, met piekactiviteit in de warmere maanden. Paait in het voorjaar (april-juni).
  • Marktprijs: Niet commercieel verhandeld voor consumptie, soms voor vijvervisserij of als aasvis.
  • Commercieel belang: low
  • Smaak: Vrij gronderig, veel kleine graten.
  • Textuur: Zacht, enigszins melig.
  • Bereidingswijzen: Frituren (kleinere exemplaren), Roken, Verwerken tot viskoekjes
  • Voedingswaarde: Matig, bevat eiwitten en omega-3 vetzuren, maar minder dan commerciële vissoorten.

Belangrijke feiten

Naamgevinginteresting

De wetenschappelijke naam 'erythrophthalmus' is afgeleid van het Grieks en betekent 'roodoog', verwijzend naar de vaak rode iris van de vis.

Hybridenbehavior

De ruisvoorn hybridiseert gemakkelijk met de blankvoorn (Rutilus rutilus), wat de identificatie soms bemoeilijkt.

Dieetbehavior

Ruisvoorns zijn omnivoren, maar hebben een voorkeur voor plantaardig materiaal, zoals algen en waterplanten, wat ongebruikelijk is voor veel karperachtigen.

Oppervlaktevoederbehavior

Door hun bovenstandige mond zijn ruisvoorns uitstekend aangepast aan het eten van insecten en ander voedsel van het wateroppervlak.

Ecologische indicatorinteresting

De aanwezigheid van ruisvoorn kan duiden op een waterlichaam met een goede vegetatiebedekking en een matige tot goede waterkwaliteit, hoewel ze ook tolerant zijn voor enige eutrofiëring.

Veiligheidsinformatie

Veilig
  • Veiligheidsniveau: safe
  • Giftig: Nee
  • Eetbaarheid: not recommended
  • Hanteringsnotities: Geen specifieke veiligheidsmaatregelen vereist. Kan veilig met de hand worden gehanteerd, maar wees voorzichtig met de scherpe vinstekels om prikken te voorkomen. Altijd natte handen gebruiken om de slijmhuid van de vis te beschermen bij het terugzetten.

Vergelijkbare soorten

Blankvoorn

Rutilus rutilus

De blankvoorn heeft een terminale of licht onderstandige mond (niet bovenstandig), minder felrode vinnen (vaak oranje of grijsachtig), en de rugvin begint ongeveer boven de basis van de buikvinnen. De blankvoorn heeft geen kiel tussen de buik- en anaalvin.

Kolblei

Blicca bjoerkna

De kolblei heeft een dieper en hoger lichaam, grotere schubben, en de vinnen zijn grijsachtig met een roodachtige tint aan de basis, maar niet zo felrood als bij de ruisvoorn. De mond is terminal en de ogen zijn relatief groot.

Hybriden

Scardinius erythrophthalmus x Rutilus rutilus

Hybriden tussen ruisvoorn en blankvoorn komen vaak voor en vertonen intermediaire kenmerken. Ze kunnen een licht bovenstandige mond hebben en vinnen die minder felrood zijn dan een pure ruisvoorn, maar roder dan een pure blankvoorn. De positie van de rugvin ten opzichte van de buikvinnen kan ook intermediair zijn.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk
Animalia
Stam
Chordata
Klasse
Actinopterygii
Orde
Cypriniformes
Familie
Cyprinidae
Geslacht
Scardinius
Soort
Scardinius erythrophthalmus

Ontdek Ruisvoorn

Identificeer vissen overal

Gratis op iOS, Android en het web. Fotoherkenning, volledige soortinformatie en meer.

Open in de app