Heb je een foto? Identificeer vissen direct met de Fishby-app.
Open de appBeschrijving
De Rivierprik (Lampetra fluviatilis) is een anadrome kaakloze vis, behorend tot de familie Petromyzontidae. Het is een primitieve vissoort die een deel van zijn leven in zoet water en een deel in zout water doorbrengt. Ze staan bekend om hun parasitaire levenswijze als volwassenen en hun filtervoedende larvale stadium. De soort heeft een aalachtig lichaam zonder gepaarde vinnen en een zuigmond met hoornachtige tanden.
Fysieke kenmerken
- Lichaamsvorm
- eel-like
- Kleur
- De rug is donkergrijs tot blauwzwart, de flanken zijn lichter grijs tot zilverachtig en de buik is witachtig. Tijdens de paaitijd kunnen de kleuren intensiveren.
- Schubtype
- none
- Positie van de bek
- inferior
- Onderscheidende kenmerken
- Aalachtig lichaam zonder schubben, Geen gepaarde vinnen (borst- en buikvinnen ontbreken), Zeven kieuwopeningen aan elke zijde van de kop, Ronde zuigmond met hoornachtige tanden, Twee rugvinnen die dicht bij elkaar staan of elkaar raken, Ogen zijn goed ontwikkeld bij volwassenen
- Rugvin
- Twee rugvinnen, de eerste is kleiner en de tweede is groter en loopt door in de staartvin. Ze staan dicht bij elkaar of raken elkaar.
- Staartvin
- Een enkele, afgeronde staartvin die doorloopt vanuit de tweede rugvin en de aarsvin.
- Borstvin
- Afwezig
- Kenmerkende vinnen
- Geen gepaarde vinnen (borst- en buikvinnen ontbreken), wat een belangrijk onderscheidend kenmerk is van prikken ten opzichte van 'echte' vissen.
Identificatietips
Lichaamsvorm
Aalachtig, langwerpig en schubloos lichaam.
Kieuwopeningen
Zeven ronde kieuwopeningen aan elke zijde van de kop, direct achter het oog.
Mond
Ronde zuigmond zonder kaken, met hoornachtige tanden. De mond is altijd open.
Vinnen
Geen gepaarde vinnen. Twee rugvinnen die dicht bij elkaar staan of elkaar raken, en een staartvin die doorloopt vanuit de tweede rugvin en de aarsvin.
Grootte
Volwassen exemplaren variëren meestal van 25 tot 50 cm, met uitschieters tot 60 cm.
Habitat
- Watertype
- brackish
- Diepte
- Volwassen prikken leven in kustwateren en estuaria, en migreren naar ondiepe zoetwaterrivieren (0.5-3 meter diep) om te paaien. Larven leven ingegraven in zachte sedimenten van zoetwaterrivieren.
- Omgeving
- Anadroom; volwassenen leven in kustzeeën en estuaria, en migreren naar zoetwaterrivieren voor de voortplanting. Larven leven in zandige of modderige substraten van rivieren en beken met matige stroming.
- Geografisch verspreidingsgebied
- Noordoost-Atlantische Oceaan, Oostzee, Noordzee en de riviersystemen die hierin uitmonden. Komt voor van Portugal tot Finland en Rusland, inclusief de Britse Eilanden en Scandinavië.
Aquariuminformatie
- Verzorgingsniveau: expert
- Temperament: aggressive
- Dieet: carnivore
- Minimale aquariumgrootte: Niet geschikt voor aquaria
- Temperatuur: Niet van toepassing
- pH-waarde: Niet van toepassing
- Hardheid: Niet van toepassing
- Compatibiliteit: Niet van toepassing
- Speciale vereisten: De Rivierprik is een anadrome soort met complexe levenscyclusvereisten die niet in een aquariumomgeving kunnen worden nagebootst. Het houden van deze soort in gevangenschap is bovendien vaak illegaal en onethisch vanwege de beschermde status.
Informatie uit het wild
- Beschermingsstatus: least concern
- Seizoensgebondenheid: Volwassen prikken migreren in de herfst en winter stroomopwaarts naar zoetwater om te paaien, en de larven (blinde prikken) leven enkele jaren in zoetwater voordat ze in de zomer en herfst naar zee trekken.
- Marktprijs: Variabel, afhankelijk van regio en beschikbaarheid
- Commercieel belang: medium
- Smaak: Sterk, olieachtig, soms beschreven als wildachtig
- Textuur: Vast, vlezig
- Bereidingswijzen: Gerookt, Gebakken, Gegrild, Ingelegd
- Voedingswaarde: Rijk aan omega-3 vetzuren, eiwitten en vitamines.
Belangrijke feiten
Oeroude Vormevolution
Prikken behoren tot de oudste levende gewervelde dieren, met een evolutionaire geschiedenis die meer dan 360 miljoen jaar teruggaat. Ze hebben geen kaken, maar een ronde zuigmond.
Levenscyclusbehavior
De Rivierprik heeft een complexe levenscyclus. De larven, 'blinde prikken' of 'zandprikken' genoemd, leven 3 tot 7 jaar ingegraven in de rivierbodem en filteren organisch materiaal. Na metamorfose trekken ze naar zee om als parasiet te leven, waarna ze terugkeren naar zoet water om te paaien en te sterven.
Parasitaire Fasebehavior
Als volwassen prikken in zee hechten ze zich met hun zuigmond vast aan vissen (zoals kabeljauw, haring en zalm) en voeden zich met hun bloed en lichaamsvloeistoffen. Ze laten vaak een kenmerkende ronde wond achter.
Migratiebehavior
Rivierprikken zijn sterke zwemmers en kunnen aanzienlijke afstanden afleggen om hun paaiplaatsen in zoetwaterrivieren te bereiken. Ze kunnen zelfs kleine obstakels overwinnen door zich vast te zuigen en zich omhoog te 'wurmen'.
Ecologische Rolinteresting
Als larven dragen ze bij aan de waterkwaliteit door organisch materiaal te filteren. Als volwassenen zijn ze een voedselbron voor roofvissen en vogels, en spelen ze een rol in de energieoverdracht tussen mariene en zoetwater ecosystemen.
Beschermde Statusinteresting
Hoewel de IUCN-status 'Least Concern' is, staat de Rivierprik in veel landen, waaronder Nederland, op de Rode Lijst en is hij beschermd onder de Habitatrichtlijn. Dit komt door habitatverlies, migratiebarrières (stuwen, gemalen) en watervervuiling.
Veiligheidsinformatie
Voorzichtig hanteren- Veiligheidsniveau: caution
- Giftig: Nee
- Eetbaarheid: edible
- Hanteringsnotities: Rivierprikken zijn niet giftig, maar hun zuigmond met tanden kan een stevige grip uitoefenen. Bij het hanteren is voorzichtigheid geboden om verwondingen te voorkomen. Ze kunnen glibberig zijn en moeilijk vast te houden. Het is raadzaam om handschoenen te dragen en de vis stevig maar voorzichtig vast te pakken. Ze zijn beschermd in veel gebieden, dus het vangen en hanteren is vaak aan strikte regels gebonden.
Vergelijkbare soorten
Zeeprik
Petromyzon marinus
De Zeeprik is aanzienlijk groter (tot 120 cm), heeft een grotere en meer robuuste zuigmond met meer en grotere tanden, en de twee rugvinnen staan verder uit elkaar en raken elkaar niet. De Zeeprik heeft ook een donkerder, gemarmerd patroon op de rug.
Beekprik
Lampetra planeri
De Beekprik is een niet-parasitaire, zoetwatergebonden soort die kleiner blijft (tot 15-20 cm). De Beekprik heeft een gereduceerd spijsverteringskanaal als volwassene en paait kort na de metamorfose zonder te voeden. De tanden van de Beekprik zijn ook minder scherp en minder ontwikkeld dan die van de Rivierprik.
Wetenschappelijke classificatie
- Rijk
- Animalia
- Stam
- Chordata
- Klasse
- Cephalaspidomorphi
- Orde
- Petromyzontiformes
- Familie
- Petromyzontidae
- Geslacht
- Lampetra
- Soort
- fluviatilis
Ontdek Rivierprik
Identificeer vissen overal
Gratis op iOS, Android en het web. Fotoherkenning, volledige soortinformatie en meer.