Heb je een foto? Identificeer vissen direct met de Fishby-app.
Open de appBeschrijving
De Goudvoorn, wetenschappelijk bekend als Carassius auratus gibelio, is een zoetwatervis die behoort tot de familie van de karperachtigen (Cyprinidae). Het is een ondersoort van de goudvis (Carassius auratus) en wordt vaak verward met de kroeskarper (Carassius carassius). Deze vis staat bekend om zijn robuuste bouw en aanpassingsvermogen aan diverse leefomgevingen. De Goudvoorn is een invasieve soort in veel delen van Europa en Azië, waar hij een aanzienlijke impact kan hebben op inheemse vispopulaties door concurrentie en hybridisatie. De soort vertoont vaak gynogenese, een vorm van ongeslachtelijke voortplanting waarbij de eieren worden geactiveerd door sperma van andere karperachtigen, maar het genetisch materiaal van de mannelijke partner niet wordt opgenomen.
Fysieke kenmerken
- Lichaamsvorm
- compressed
- Kleur
- De rug is doorgaans donkergroen tot bruingrijs, de flanken zijn zilverachtig tot goudkleurig, en de buik is witachtig. Jonge exemplaren kunnen een donkere vlek aan de basis van de staartvin hebben, die met de leeftijd vervaagt. Er zijn ook goudkleurige varianten, vooral in gekweekte populaties.
- Schubtype
- cycloid
- Positie van de bek
- terminal
- Onderscheidende kenmerken
- Geen baarddraden (dit is een belangrijk onderscheid met karperachtigen zoals de karper, Cyprinus carpio)., Sterke, getande straal aan de voorzijde van de rug- en aarsvin., Relatief hoge en zijdelings afgeplatte lichaamsbouw., Grote, goed ontwikkelde schubben.
- Rugvin
- Lange rugvin met 3-4 onvertakte en 15-21 vertakte stralen. De eerste onvertakte straal is kort, de tweede is een sterke, getande stekel.
- Staartvin
- Diep gevorkte staartvin met afgeronde lobben.
- Borstvin
- Relatief korte borstvinnen.
- Kenmerkende vinnen
- De aarsvin heeft 3 onvertakte en 5-6 vertakte stralen, met een sterke, getande stekel als tweede onvertakte straal.
Identificatietips
Baarddraden
De Goudvoorn heeft GEEN baarddraden. Dit is een cruciaal kenmerk om hem te onderscheiden van de gewone karper (Cyprinus carpio) die wel baarddraden heeft.
Rugvin
De rugvin is lang en heeft een sterke, getande stekel aan de voorzijde. Dit onderscheidt hem van de kroeskarper (Carassius carassius) die een kortere, bolle rugvin heeft zonder of met een zwak getande stekel.
Lichaamsvorm
De Goudvoorn heeft een relatief hoge en zijdelings afgeplatte lichaamsbouw, vaak iets slanker dan de kroeskarper.
Kleur
De kleur varieert van zilverachtig tot goudkleurig op de flanken, met een donkerdere rug. Kroeskarpers zijn vaak uniformer bronskleurig.
Staartvin
De staartvin van de Goudvoorn is diep gevorkt, terwijl die van de kroeskarper minder diep gevorkt en meer afgerond is.
Habitat
- Watertype
- freshwater
- Diepte
- Voorkeur voor ondiepe tot middelmatig diepe wateren (0.5 - 5 meter), maar kan ook in diepere delen worden gevonden.
- Omgeving
- Stilstaande of langzaam stromende wateren zoals meren, vijvers, sloten, kanalen, uiterwaarden en langzaam stromende rivieren. Geeft de voorkeur aan wateren met dichte vegetatie en een modderige bodem. Zeer tolerant ten opzichte van lage zuurstofgehaltes en vervuiling.
- Geografisch verspreidingsgebied
- Oorspronkelijk afkomstig uit Oost-Azië (Siberië, China, Korea). Wijdverspreid geïntroduceerd in Europa en delen van Azië, waar het nu een invasieve soort is. In Nederland en België komt de soort op veel plaatsen voor.
Aquariuminformatie
- Verzorgingsniveau: beginner
- Temperament: peaceful
- Dieet: omnivore
- Minimale aquariumgrootte: 200 liter (voor volwassen exemplaren)
- Temperatuur: 4-28°C
- pH-waarde: 6.0-8.0
- Hardheid: 5-25 dGH
- Compatibiliteit: Compatibel met andere vreedzame, koudwatervissen van vergelijkbare grootte. Vermijd agressieve of zeer kleine vissen.
- Speciale vereisten: Vereist een goed gefilterd aquarium met voldoende zwemruimte. Tolerant ten opzichte van een breed scala aan watercondities, maar stabiele parameters zijn essentieel. Kan grote afmetingen bereiken, dus een ruim aquarium of vijver is noodzakelijk. Kan in de winter in een vijver overwinteren mits deze diep genoeg is en niet volledig bevriest.
Informatie uit het wild
- Beschermingsstatus: least concern
- Seizoensgebondenheid: Actief gedurende het hele jaar, met piekactiviteit in warmere maanden. Voortplanting vindt plaats in het voorjaar en de vroege zomer.
- Marktprijs: Laag
- Commercieel belang: low
- Smaak: Mild, soms modderig
- Textuur: Zacht, met veel kleine graten
- Bereidingswijzen: Frituren, Stoven, Roken
- Voedingswaarde: Bevat eiwitten en omega-3 vetzuren, vergelijkbaar met andere zoetwatervissen.
Belangrijke feiten
Gynogenesebehavior
De Goudvoorn staat bekend om zijn vermogen tot gynogenese, een vorm van ongeslachtelijke voortplanting waarbij de eieren worden geactiveerd door sperma van andere karperachtigen (zoals karper of kroeskarper), maar alleen het genetisch materiaal van de moeder wordt doorgegeven. Dit resulteert in populaties die bijna uitsluitend uit vrouwtjes bestaan.
Invasieve soortinteresting
In veel delen van Europa en Azië wordt de Goudvoorn beschouwd als een invasieve soort. Hij kan concurreren met inheemse vissoorten om voedsel en leefgebied, en hybridiseren met de kroeskarper, wat een bedreiging vormt voor de genetische integriteit van de inheemse populaties.
Extreme tolerantieamazing
De Goudvoorn is extreem tolerant ten opzichte van lage zuurstofgehaltes, hoge temperaturen en vervuiling, waardoor hij kan overleven in wateren waar veel andere vissoorten het moeilijk hebben. Dit draagt bij aan zijn succes als invasieve soort.
Verwarring met goudvisevolution
De Goudvoorn is de wilde voorouder van de goudvis (Carassius auratus auratus). Veel goudvissen die in vijvers worden uitgezet, kunnen terugkeren naar een meer 'wilde' vorm die sterk lijkt op de Goudvoorn.
Veiligheidsinformatie
Veilig- Veiligheidsniveau: safe
- Giftig: Nee
- Eetbaarheid: edible
- Hanteringsnotities: Geen specifieke veiligheidsmaatregelen vereist bij het hanteren. De vinnen kunnen scherp zijn, dus voorzichtigheid is geboden om prikken te voorkomen. Niet giftig.
Vergelijkbare soorten
Kroeskarper
Carassius carassius
De kroeskarper heeft een kortere, bolle rugvin zonder of met een zwak getande stekel, een minder diep gevorkte staartvin en is vaak uniformer bronskleurig. De lichaamsvorm is doorgaans hoger en ronder dan die van de Goudvoorn. De kroeskarper heeft ook geen baarddraden.
Goudvis
Carassius auratus auratus
De goudvis is de gedomesticeerde vorm van Carassius auratus gibelio en vertoont een veel grotere variatie in kleur, lichaamsvorm en vinconfiguratie door selectieve kweek. In het wild zijn de verschillen subtieler, maar de goudvis heeft vaak een meer uitgesproken goud-oranje kleur.
Karper
Cyprinus carpio
De karper heeft twee paar baarddraden rond de mond, een kenmerk dat volledig afwezig is bij de Goudvoorn. De karper heeft ook een langere rugvin met een sterkere, getande stekel en een meer robuuste lichaamsbouw.
Wetenschappelijke classificatie
- Rijk
- Animalia
- Stam
- Chordata
- Klasse
- Actinopterygii
- Orde
- Cypriniformes
- Familie
- Cyprinidae
- Geslacht
- Carassius
- Soort
- Carassius auratus
Ontdek Goudvoorn
Identificeer vissen overal
Gratis op iOS, Android en het web. Fotoherkenning, volledige soortinformatie en meer.