Fishby LogoFishby

Barbeel

Voorzichtig hanteren

Barbus barbus

Ook bekend als: Rivierbarbeel, Gewone Barbeel, Barbel

Heb je een foto? Identificeer vissen direct met de Fishby-app.

Open de app

Beschrijving

De Barbeel (Barbus barbus) is een zoetwatervis die behoort tot de familie van de karperachtigen (Cyprinidae). Het is een robuuste, langgerekte vis die bekend staat om zijn vier karakteristieke baarddraden rond de mond, die hij gebruikt om voedsel op de bodem te detecteren. Deze soort is een typische bewoner van snelstromende, zuurstofrijke rivieren met een grind- of steenachtige bodem. Barbelen zijn bodembewoners en voeden zich voornamelijk met ongewervelde dieren. Ze kunnen aanzienlijke afmetingen bereiken en zijn gewaardeerd door sportvissers vanwege hun vechtlust.

Fysieke kenmerken

Lichaamsvorm
elongated
Kleur
De rug is olijfgroen tot bruinachtig, de flanken zijn goudgeel tot bronskleurig en de buik is witachtig. De vinnen zijn vaak geelachtig of roodachtig, vooral de staart- en anaalvin.
Schubtype
cycloid
Positie van de bek
inferior
Onderscheidende kenmerken
Vier vlezige baarddraden rond de mond (twee aan de snuit, twee aan de mondhoeken)., Onderstandige mond, geschikt voor het zoeken naar voedsel op de bodem., Grote, stevige schubben., Een krachtige, gespierde lichaamsbouw, vooral de staartwortel.
Rugvin
Kort en hoog, met een sterke, getande, benige straal aan de voorzijde. De formule is typisch D III-IV/8-9.
Staartvin
Diep gevorkt, krachtig en symmetrisch.
Borstvin
Relatief klein, gepositioneerd laag op het lichaam.
Kenmerkende vinnen
De anaalvin is kort en heeft een vergelijkbare structuur als de rugvin, maar zonder de getande straal. De buikvinnen zijn buikstandig.

Identificatietips

Baarddraden

De aanwezigheid van vier duidelijke baarddraden rond de onderstandige mond is het meest onderscheidende kenmerk.

Rugvin

De sterke, getande en benige voorste straal van de rugvin is een belangrijk identificatiekenmerk.

Lichaamsvorm

De langgerekte, torpedovormige lichaamsbouw met een relatief platte buik en een hoge rug is kenmerkend voor een bodembewoner in stromend water.

Kleur

De goudgele tot bronskleurige flanken en de donkere rug zijn typisch.

Habitat

Watertype
freshwater
Diepte
Voornamelijk in ondiepere tot middelmatig diepe delen van rivieren (0.5 - 5 meter), maar kan diepere poelen opzoeken in de winter.
Omgeving
Snelstromende, zuurstofrijke rivieren en grote beken met een grind-, zand- of steenachtige bodem. Ze prefereren helder water en vermijden stilstaand of sterk vervuild water. Vaak te vinden bij stroomversnellingen, onder overhangende oevers, bij bruggen en in de buurt van obstakels waar de stroming wordt onderbroken.
Geografisch verspreidingsgebied
Wijdverspreid in Europa, van de Pyreneeën en Zuid-Engeland tot aan de Wolga in Rusland. Ontbreekt in Scandinavië, Ierland, Schotland en het zuiden van Italië en Griekenland. In Nederland voornamelijk te vinden in de grote rivieren (Rijn, Maas) en hun zijtakken.

Aquariuminformatie

  • Verzorgingsniveau: expert
  • Temperament: semi-aggressive
  • Dieet: omnivore
  • Minimale aquariumgrootte: 1000 liter (voor volwassen exemplaren)
  • Temperatuur: 18-24°C
  • pH-waarde: 7.0-8.0
  • Hardheid: 10-20 dGH
  • Compatibiliteit: Niet geschikt voor de meeste gezelschapsaquaria. Kan gehouden worden met andere grote, robuuste, koudwatervissen die vergelijkbare waterstroming en -kwaliteit vereisen. Vermijd kleine vissen.
  • Speciale vereisten: Vereist een zeer groot aquarium met sterke stroming en een goed doorlucht water. De bodem moet bestaan uit zand of fijn grind. Voldoende schuilplaatsen in de vorm van stenen en hout zijn essentieel. Zeer gevoelig voor slechte waterkwaliteit en hoge nitraatwaarden. Niet aanbevolen voor de gemiddelde aquariaan.

Informatie uit het wild

  • Beschermingsstatus: least concern
  • Seizoensgebondenheid: Actief gedurende het hele jaar, maar de paaiperiode vindt plaats in de lente en vroege zomer (mei-juli). In de winter zijn ze minder actief en zoeken ze diepere, rustigere plekken op.
  • Marktprijs: Niet commercieel verhandeld voor consumptie in Nederland; soms voor uitzetdoeleinden. Prijs varieert sterk.
  • Commercieel belang: low
  • Smaak: Het vlees is wit en stevig, maar staat bekend om zijn vele kleine graten en een soms modderige smaak, afhankelijk van de waterkwaliteit.
  • Textuur: Stevig, enigszins droog.
  • Bereidingswijzen: Bakken, Stoven, Roken
  • Voedingswaarde: Rijk aan eiwitten en omega-3 vetzuren. De eitjes (kuit) zijn giftig en mogen niet geconsumeerd worden.

Belangrijke feiten

Baarddraden als zintuigenbehavior

De vier baarddraden van de Barbeel zijn rijk aan smaakpapillen en worden gebruikt om voedsel op te sporen in troebel water of op de bodem, vergelijkbaar met de snorharen van een kat.

Sterke zwemmerbehavior

Barbelen zijn uitzonderlijk sterke zwemmers en kunnen zich handhaven in zeer snelstromend water, wat hun voorkeur voor rivieren verklaart.

Giftige kuitinteresting

De eitjes van de Barbeel zijn giftig voor mensen en kunnen ernstige maag-darmklachten veroorzaken. Dit is een zeldzaamheid onder zoetwatervissen in Europa.

Lange levensduurrecord

Barbelen kunnen een aanzienlijke leeftijd bereiken, met exemplaren die in het wild tot wel 20 jaar oud worden.

Indicatorsoortinteresting

De aanwezigheid van Barbeel in een rivier wordt vaak gezien als een indicator van goede waterkwaliteit en een gezonde rivierhabitat, vanwege hun gevoeligheid voor vervuiling en hun behoefte aan zuurstofrijk water.

Veiligheidsinformatie

Voorzichtig hanteren
  • Veiligheidsniveau: caution
  • Giftig: Nee
  • Eetbaarheid: not recommended
  • Hanteringsnotities: De Barbeel heeft geen giftige stekels, maar de voorste straal van de rugvin kan scherp zijn en verwondingen veroorzaken bij onvoorzichtig hanteren. De vis is zeer krachtig en kan wild spartelen. Het is aan te raden om de vis voorzichtig te hanteren met natte handen of een onthaakmat om beschadiging van de slijmhuid te voorkomen. De eitjes (kuit) van de Barbeel zijn giftig voor mensen en andere zoogdieren en mogen absoluut niet geconsumeerd worden. Ze bevatten het toxine cyprinine, dat misselijkheid, braken en diarree kan veroorzaken.

Vergelijkbare soorten

Balkanbarbeel

Barbus peloponnesius

Kleiner van formaat, vaak met donkere vlekken op de flanken en een minder robuuste bouw. Komt voor in de Balkanregio.

Donau Barbeel

Barbus petenyi

Ook kleiner dan Barbus barbus, met een meer gedrongen lichaam en vaak een donkere lengtestreep. Komt voor in het Donau-stroomgebied.

Streepbarbeel

Barbus meridionalis

Heeft een meer gestroomlijnd lichaam en vaak een donkere lengtestreep. Komt voor in Zuid-Europa.

Karper

Cyprinus carpio

Heeft slechts twee baarddraden (soms vier, maar dan korter en minder prominent), een hogere lichaamsbouw en een langere rugvin zonder de getande straal. De mond is eindstandig en uitstulpbaar.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk
Animalia
Stam
Chordata
Klasse
Actinopterygii
Orde
Cypriniformes
Familie
Cyprinidae
Geslacht
Barbus
Soort
Barbus barbus

Ontdek Barbeel

Identificeer vissen overal

Gratis op iOS, Android en het web. Fotoherkenning, volledige soortinformatie en meer.

Open in de app